تست سرعت سایت فرآیندی است که در آن عملکرد یک صفحه وب از نظر زمان بارگذاری، پاسخگویی، حجم فایلها، تعداد درخواستها و شاخصهای تجربه کاربری بررسی میشود.
نکته مهم این است که سرعت سایت فقط به این معنا نیست که صفحه در چند ثانیه کاملاً باز میشود.
امروزه معیارهای مختلفی برای بررسی عملکرد سایت وجود دارد؛ از جمله:
- LCP
- INP
- CLS
- TTFB
- FCP
- حجم صفحه
- تعداد درخواستهای HTTP
- زمان پاسخ سرور
- حجم تصاویر
- فایلهای CSS و JavaScript
- وضعیت کش
- عملکرد CDN
بنابراین ممکن است یک سایت در نگاه اول سریع به نظر برسد، اما هنگام بررسی دقیق مشخص شود که یکی از فایلهای JavaScript، تصاویر سنگین یا پاسخ کند سرور باعث ایجاد مشکل شده است.
چرا باید سرعت سایت را تست کنیم؟
تست سرعت فقط برای گرفتن یک عدد یا امتیاز انجام نمیشود. هدف اصلی، پیدا کردن عواملی است که باعث کند شدن سایت شدهاند.
مهمترین دلایل تست سرعت سایت عبارتاند از:
۱)بررسی تجربه کاربری :
کاربری که با یک سایت کند مواجه میشود ممکن است قبل از مشاهده محتوا، محصول یا خدمات صفحه را ترک کند.
سرعت مناسب باعث میشود کاربر سریعتر به محتوای موردنظر خود برسد و تعامل بهتری با سایت داشته باشد.
۲) بررسی Core Web Vitals :
Core Web Vitals مجموعهای از معیارهای مهم برای سنجش تجربه واقعی کاربران است.
سه شاخص اصلی عبارتاند از:
LCP: مدت زمانی که طول میکشد محتوای اصلی صفحه نمایش داده شود.
INP: میزان پاسخگویی صفحه به تعاملات کاربر.
CLS: میزان جابهجایی غیرمنتظره عناصر صفحه هنگام بارگذاری.
بنابراین در بررسی سرعت سایت نباید فقط به امتیاز کلی توجه کرد.
۳) پیدا کردن مشکلات فنی :
ابزارهای تست سرعت میتوانند مشکلاتی مانند تصاویر بزرگ، فایلهای CSS و JavaScript غیرضروری، پاسخدهی ضعیف سرور و منابع مسدودکننده رندر را مشخص کنند.
۴) بررسی تأثیر بهینهسازیها :
اگر سایت را بهینه کردهاید، میتوانید قبل و بعد از تغییرات تست بگیرید و ببینید آیا واقعاً عملکرد سایت بهتر شده است یا خیر.
بهترین ابزارهای تست سرعت سایت کداماند؟
ابزارهای زیادی برای تست سرعت سایت وجود دارند، اما چند ابزار بیشتر از بقیه کاربرد دارند.
مهمترین گزینهها عبارتاند از:
- Google PageSpeed Insights
- GTmetrix
- WebPageTest
- Chrome Lighthouse
- ابزارهای بررسی Core Web Vitals در Google Search Console
- در ادامه هرکدام را بررسی میکنیم.
۱. Google PageSpeed Insights :
یکی از معروفترین ابزارهای تست سرعت سایت، Google PageSpeed Insights است.
این ابزار به شما اجازه میدهد URL یک صفحه را وارد کنید و عملکرد آن را در موبایل و دسکتاپ بررسی کنید.
PageSpeed Insights علاوه بر اطلاعات آزمایشگاهی، در صورت وجود داده کافی میتواند اطلاعات مربوط به تجربه واقعی کاربران را نیز نمایش دهد.
برای استفاده کافی است آدرس صفحه موردنظر را وارد کنید و روی Analyze بزنید.
در PageSpeed به چه چیزهایی توجه کنیم؟
یکی از اشتباهات رایج این است که کاربر فقط به عدد Performance توجه میکند.
در حالی که باید گزارش را دقیقتر بررسی کنید.
برای مثال ممکن است سایت امتیاز ۸۵ داشته باشد اما LCP آن همچنان نیاز به بهینهسازی داشته باشد.
۲. GTmetrix؛ یکی از بهترین ابزارهای تحلیل سرعت :
GTmetrix یکی از ابزارهای محبوب برای بررسی عمیق عملکرد صفحات وب است.
این ابزار گزارشهایی درباره Web Vitals، Lighthouse، درخواستهای صفحه، حجم منابع و نحوه بارگذاری عناصر مختلف ارائه میکند.
GTmetrix یکی از مهمترین قابلیتهای GTmetrix، بخش Waterfall است.
در Waterfall میتوانید ببینید هر فایل چه زمانی درخواست شده، چه مدت طول کشیده تا پاسخ داده شود و چه مقدار از منابع صفحه را مصرف میکند.
این موضوع برای پیدا کردن فایلهای مشکلساز بسیار کاربردی است.
۳) WebPageTest :
اگر به دنبال تحلیل تخصصیتر هستید، WebPageTest یکی از ابزارهای قدرتمند تست عملکرد سایت است.
این ابزار امکان آزمایش سایت با مرورگرها، دستگاهها، موقعیتهای جغرافیایی و شرایط مختلف شبکه را فراهم میکند. WebPageTest
WebPageTest برای کاربران حرفهایتر بسیار کاربردی است؛ زیرا اطلاعات جزئیتری درباره مسیر بارگذاری صفحه ارائه میکند.
۴) Chrome Lighthouse :
- Lighthouse ابزار متنباز گوگل برای بررسی عملکرد صفحات وب است.
- این ابزار مستقیماً در مرورگر Chrome نیز قابل استفاده است.
- برای اجرای آن:
- صفحه سایت را در Chrome باز کنید.
- کلید F12 را بزنید.وارد بخش Lighthouse شوید.
- نوع دستگاه را انتخاب کنید.
- تست را اجرا کنید.
- Lighthouse میتواند گزارشهایی درباره عملکرد، دسترسیپذیری، SEO و برخی استانداردهای فنی سایت ارائه دهد.
- یکی از مزیتهای Lighthouse این است که میتوانید بدون استفاده از سایتهای شخص ثالث، عملکرد صفحه را از داخل مرورگر بررسی کنید.
۵) Google Search Console :
Google Search Console ابزار اختصاصی تست سرعت نیست، اما برای بررسی وضعیت Core Web Vitals بسیار مهم است.
تفاوت مهم Search Console با ابزارهایی مانند PageSpeed و GTmetrix این است که Search Console میتواند دادههای مربوط به تجربه کاربران واقعی را در سطح سایت و URLها نمایش دهد.
بنابراین اگر تعداد صفحات زیادی دارید، بهتر است علاوه بر تست دستی چند صفحه، وضعیت Core Web Vitals را در Search Console نیز بررسی کنید.
بهترین روش تست سرعت سایت چیست؟
یکی از اشتباهات رایج این است که یک URL را فقط یک بار تست میکنیم و نتیجه را قطعی میدانیم.
نتیجه تست سرعت میتواند تحت تأثیر عوامل مختلف تغییر کند.
برای تست دقیقتر بهتر است یک روش مشخص داشته باشید.
مرحله اول: صفحه اصلی را تست کنید :
ابتدا صفحه اصلی سایت را بررسی کنید.
مثلاً:
https://example.com/
اما فقط صفحه اصلی را بررسی نکنید.
مرحله دوم: صفحات مهم سایت را تست کنید :
برای یک سایت وردپرسی بهتر است حداقل این صفحات را بررسی کنید:
- صفحه اصلی
- یک مقاله
- صفحه دستهبندی
- صفحه محصول
- صفحه فروشگاه
- صفحه خدمات
- صفحه تماس
- صفحات مهم فرود
این کار اهمیت زیادی دارد؛ چون ممکن است صفحه اصلی سریع باشد ولی صفحات محصول به دلیل تصاویر، افزونهها یا اسکریپتهای بیشتر کند باشند.
سرعت سایت را با موبایل تست کنیم یا دسکتاپ؟
هر دو. امروزه بخش قابلتوجهی از کاربران از موبایل وارد سایتها میشوند و به همین دلیل بررسی نسخه موبایل اهمیت زیادی دارد.
در PageSpeed Insights میتوانید عملکرد موبایل و دسکتاپ را جداگانه بررسی کنید.
اگر نسخه دسکتاپ امتیاز بسیار خوبی دارد ولی نسخه موبایل ضعیف است، نباید تصور کنید سایت کاملاً بهینه است.
مواردی مانند:
- تصاویر بزرگ
- فونتها
- JavaScript
- اسلایدرها
- تبلیغات
- پاپآپها
- انیمیشنها
- ممکن است روی موبایل تأثیر بیشتری داشته باشند.
TTFB چیست و چرا در تست سرعت اهمیت دارد؟
TTFB مخفف Time to First Byte است.
این معیار نشان میدهد مرورگر چه مدت منتظر دریافت اولین بایت پاسخ از سرور میماند.
اگر TTFB بالا باشد، ممکن است مشکل از بخشهایی مانند:
- سرور
- هاست
- کدهای PHP
- پایگاه داده
- افزونههای وردپرس
- کش
- CDN
- تنظیمات سرور باشد.
بنابراین همیشه نباید برای کاهش TTFB فقط بهینهسازی فایلهای CSS و JavaScript را انجام داد.
گاهی ریشه مشکل در زیرساخت سایت است.
LCP چیست؟
LCP یا Largest Contentful Paint یکی از مهمترین معیارهای Core Web Vitals است.
این شاخص زمان نمایش بزرگترین عنصر محتوایی قابل مشاهده در بخش ابتدایی صفحه را بررسی میکند.
در بسیاری از سایتها، LCP میتواند مربوط به:
- تصویر اصلی
- بنر
- عنوان اصلی
- تصویر محصول
- بخش Hero باشد.
اگر LCP بالا باشد، باید بررسی کرد عنصر اصلی صفحه چرا دیر نمایش داده میشود.
تصاویر سنگین، پاسخ کند سرور، CSS مسدودکننده و بارگذاری دیرهنگام منابع میتوانند در این موضوع نقش داشته باشند.
CLS چیست؟
CLS یا Cumulative Layout Shift میزان جابهجایی ناگهانی عناصر صفحه هنگام بارگذاری را بررسی میکند.
مثلاً تصور کنید کاربر قصد دارد روی یک دکمه کلیک کند اما ناگهان یک تصویر یا تبلیغ بارگذاری میشود و دکمه جابهجا میشود.
این اتفاق تجربه کاربری خوبی ایجاد نمیکند.
برای کاهش CLS باید مواردی مانند ابعاد تصاویر، فونتها، تبلیغات و عناصر پویا را بهدرستی مدیریت کرد.
INP چیست؟
INP یا Interaction to Next Paint میزان پاسخگویی صفحه به تعاملات کاربر را بررسی میکند.
برای مثال زمانی که کاربر روی یک دکمه کلیک میکند، منوی سایت را باز میکند یا با فرم تعامل دارد، صفحه باید بتواند در زمان مناسب به این تعامل پاسخ دهد.
JavaScript سنگین و اجرای طولانی اسکریپتها میتواند یکی از عوامل مؤثر بر عملکرد ضعیف تعاملات باشد.
بنابراین سرعت سایت فقط به «باز شدن اولیه صفحه» محدود نمیشود.
چرا نتایج PageSpeed و GTmetrix با هم متفاوت هستند؟
این سؤال بسیار رایج است.
ممکن است یک سایت در PageSpeed امتیاز ۷۵ و در GTmetrix امتیاز ۹۰ دریافت کند.
این موضوع لزوماً به معنای اشتباه بودن یکی از ابزارها نیست.
زیرا ابزارها میتوانند با:
- سرور تست متفاوت
- موقعیت جغرافیایی متفاوت
- دستگاه متفاوت
- مرورگر متفاوت
- سرعت شبکه متفاوت
- تنظیمات متفاوت صفحه را بررسی کنند.
GTmetrix نیز تأکید میکند که محل تست، دستگاه و سرعت اتصال از عواملی هستند که میتوانند روی نتایج آزمایش تأثیر زیادی داشته باشند.
بنابراین بهتر است به جای مقایسه مستقیم عددها، مشکلات مشترک بین گزارشها را پیدا کنید.
چند بار باید سرعت سایت را تست کنیم؟
برای یک تست ساده، یک بار کافی نیست.
پیشنهاد میشود یک صفحه را چند مرتبه و با شرایط نسبتاً یکسان تست کنید.
مثلاً:
قبل از بهینهسازی:
- ۳ تست PageSpeed
- ۳ تست GTmetrix
- سپس میانگین و مشکلات اصلی را بررسی کنید.
- بعد از انجام تغییرات نیز دوباره تست بگیرید.
این روش کمک میکند متوجه شوید تغییرات واقعاً باعث بهبود عملکرد شدهاند یا فقط امتیاز یک تست خاص تغییر کرده است.
آیا فقط با افزایش امتیاز PageSpeed سایت سریع میشود؟
خیر. این یکی از مهمترین نکاتی است که هنگام تست سرعت باید بدانید.
امتیاز ابزارها یک شاخص کمکی است، نه هدف نهایی.
ممکن است سایتی امتیاز بسیار خوبی داشته باشد ولی در یک شرایط خاص برای کاربران واقعی کند باشد.
از طرف دیگر، ممکن است یک سایت امتیاز متوسطی داشته باشد اما تجربه کاربری مناسبی ارائه دهد.
سرعت سایت چطور روی سئو تاثیر دارد؟!
اول از همه به شکل مستقیم! همانطور که بالاتر هم متوجه شدید، گوگل به شکل دقیق سرعت صفحات سایت شما را سنجیده و اگر متوجه شود که سرعتتان نسبت به رقبا کمتر است، خب کمی از امتیاز و قدرت کلی سایتتان کم میکند.
اما در درجه دوم، سرعت از طریق «تجربه کاربری» تاثیرش را روی سئو میگذارد. در واقع آن زمانی که کاربر به دلیل سرعت اندک سایت شما، زمان کمتری در سایت میماند یا حتی قبل از بارگذاری کامل سایت از آن خارج میشود، باعث میشود نرخ پرش بالا رفته، زمان ماندگاری کاربر کاهش پیدا کند و اینها هم سیگنالهای خطرناکی هستند که به شدت وضعیت سئوی شما را در معرض خطر قرار میدهند.
نکات مهم برای تست سرعت سایت :
معمولاً ابزارهای تست سرعت سایت نتیجه یکسانی ارائه نمیدهند؛ بههمیندلیل، بررسی و ایجاد تعادل بین این نتایج درک بهتری از وضعیت سرعت سایتتان به شما خواهد داد. درادامه، نکاتی را بررسی خواهیم کرد که در نتیجهگیری بهتر به شما کمک خواهد کرد.
۱) سرعت سایت را همراه با حافظه Cache بسنجید :
در این زمینه، پیشنهاد میکنیم وضعیت سایت را با فعال و غیرفعال کردن حافظه Cache سایت بررسی کنید. بسیاری از ابزارهای تست سرعت معمولاً حافظه کش سایت را نادیده میگیرند؛ درحالیکه در وردپرس این امکان وجود دارد تا سرعت سایت را همراه با حافظه پنهان Cache اندازهگیری کنید. با تنظیم حافظه Cache، بررسی کنید که آیا وجود آن در ابزارهای مختلف متفاوت است یا خیر.
۲) موقعیت مکانی سایت را در نظر بگیرید :
از این نکته غافل نشوید. با اینکه بسیاری از افراد هنگام انجام آزمایش سرعت سایت موقعیت مکانی آن را نادیده میگیرند، این معیار میتواند نتیجه متفاوتی ازلحاظ نزدیکی شبکه و سرور به شما دهد. درواقع، وقتی تست سرعت را با سروری انجام میدهید که در موقعیت مکانی نزدیک به شما قرار گرفته است، زمان بارگذاری کاهش و سرعت لود سایت افزایش پیدا میکند.
۳) به یک ابزار برای سنجش سرعت سایت اکتفا نکنید :
با هر ابزاری که تست سرعت سایتتان را انجام میدهید، ممکن است با نتیجهای متفاوت روبهرو شوید. برای بهدستآوردن نتیجه دقیقتر، پیشنهاد میکنیم چندین تست را روی ابزارهای مختلف تست سرعت سایت امتحان کنید.
۴) معیارهای مهم را دقیق درک کنید :
معیارهایی که هر ابزار به شما نشان میدهد، تأثیر مهمی بر بهبود سرعت سایتتان میگذارد؛ بههمیندلیل، نیاز است آشنایی نسبی با این معیارها داشته باشید. درادامه، برخی از این معیارهای مهم را باهم بررسی خواهیم کرد.
جمعبندی :
برای اینکه بدانیم سایت واقعاً سریع است یا خیر، نباید فقط به ظاهر سایت یا یک امتیاز توجه کنیم.
ابزارهایی مانند Google PageSpeed Insights، GTmetrix، WebPageTest و Lighthouse میتوانند بخشهای مختلف عملکرد سایت را بررسی کنند.
در بین این ابزارها، PageSpeed Insights برای بررسی معیارهای مرتبط با تجربه کاربری و Core Web Vitals بسیار مهم است، در حالی که GTmetrix برای پیدا کردن منابع سنگین، درخواستها و مشکلات بارگذاری جزئیات بیشتری در اختیار شما قرار میدهد. GTmetrix همچنین از Lighthouse و دادههای CrUX برای تحلیل عملکرد استفاده میکند.